Fransa'da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki şartlarına tepki olarak liselerde başlayan öğrenci protestoları üçüncü haftasında devam ediyor. Öğrencilerin yanı sıra sendikalar ve Sarı Yelekliler de yakıt fiyatlarını, hayat pahalılığını, kemer sıkma politikalarını ve okullar da dahil olmak üzere kötüleşen kamu hizmetlerini protesto etmek üzere öğle saatlerinden itibaren sokaklara döküldü.
Başkent Paris'te Cumhuriyet Meydanı'ndan (Place de la Republique) Porte de Clichy'ye doğru yerel saatle 14.00'te başlaması planlanan yürüyüş, protestocular ve polis arasında çıkan çatışmalar nedeniyle başlayamadı. Bir araç ateşe verilirken, polis tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Göstericiler ise polise havai fişek fırlattı.
Fransa genelinde protestoların şiddetlenmesiyle birlikte Paris'in yanı sıra Strasbourg'daki ve Marsilya'daki protestolarda da göz yaşartıcı gaz kullanıldı.
Ülke genelinde 166 kişi gözaltına alındı
Fransa İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, ülke genelinde şu ana kadar 166 kişinin gözaltına alındığı ifade edildi.
Paris, Marsilya, Rennes, Toulouse ve Angers gibi bölgelerdeki gösterilerde "kapüşonlu kişiler" tarafından "hedefli şiddet eylemleri" gerçekleştirildiği aktarıldı. Bazı protestocuların yağma girişiminde bulunduğu, polise saldırdığı, kundaklama eylemi gerçekleştirdiği, devlet kurumlarını hedef aldığı ve Marsilya'daki polis karakoluna saldırdığı belirtildi.
Güvenlik güçlerinin hızlı ve kararlı bir şekilde karşılık verdiği vurgulanarak, "Aşırı sol unsurların öğleden sonra düzenlenen yürüyüşler sırasında durumu tırmandırmaya çalışması ihtimali çok yüksek" denildi.
Paris'te 30 bin ila 60 bin, ülke genelinde ise 90 bin ila 170 bin arasında protestocunun sokağa çıkması bekleniyor.
Lyon'da 174 yıllık tarihi bina ateşe verildi
Lyon kentinin simge noktalarından Bellecour Meydanı'nda bulunan tarihi turizm danışma merkezi, gösteriler sırasında tahrip edilerek ateşe verildi. Binadan yükselen alevler çevrede paniğe neden olurken, güvenlik güçlerine havai fişek ve çeşitli cisimler fırlatan gruplara polis göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
Mimar Tony Desjardins tarafından 1852 yılında inşa edilen ve geçmişte askeri karakol ile polis noktası olarak kullanılan tarihi yapıda çıkan yangına, çevrede devam eden çatışmalar nedeniyle itfaiye ekiplerinin müdahale etmekte güçlük çektiği bildirildi.
Lyon Belediye Başkanı Gregory Doucet, tarihi binanın ateşe verilmesini kınayarak, kamu binalarının kent sakinlerinin ortak mirası olduğunu ve bu tür saldırıların kabul edilemeyeceğini belirtti.
Marsilya'da belediye binasına baskın
Marsilya kentinde ise çok sayıda protestocu, Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak içeri girdi. "Devrim başladı, Bastille'i ele geçiriyoruz" sloganları atan grup, giriş salonundaki eşyalara zarar verdi. Fransa Cumhuriyeti'nin simgesi Marianne'ın büstü de devrilirken, duvarlara çeşitli yazılar yazıldı.
Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan yaşananları kınayarak, "Bu benim Cumhuriyet anlayışım değil" dedi. Şiddet olaylarının öğrencilerin taleplerine zarar verdiğini belirten Payan, güvenlik takviyesi için Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Başbakan Sebastien Lecornu ve İçişleri Bakanı Laurent Nunez ile görüştüğünü açıkladı. Payan, kentte görev yapan çevik kuvvet birliklerinin sayısının artırıldığını belirterek, "Bir bölükten beş bölüğe çıktık" ifadelerini kullandı.
Paris'te çatışmalar, CNews binasına saldırı
Başkent Paris'te aşırı sağa yakın yayın çizgisi ve göçmenler ile Müslümanlara yönelik söylemleri nedeniyle ırkçılık ve ayrımcılık eleştirilerinin hedefi olan CNews televizyon kanalının merkezi de saldırıya uğradı. Milyarder Vincent Bollore’nin medya grubuna bağlı kanalın, Europe 1 radyosuyla aynı binada bulunan merkezinin önünde yaklaşık 100 kişi toplandı. Bazı kişilerin binaya zarar vermesi üzerine polis müdahale etti. Olayların ardından 21 kişi gözaltına alındı.
Fransa'nın medya düzenleme kurumu Arcom, daha önce CNews'i siyasi görüşlerin dengeli temsil edilmemesi nedeniyle uyarmıştı. Saldırının doğrudan kanalın yayın politikası nedeniyle gerçekleştirildiğine ilişkin ise doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Bordeaux’da Ticaret ve Sanayi Odası binasına baskın
Bordeaux’daki göstericiler, Ticaret ve Sanayi Odası binasına girerken, güvenlik güçleriyle protestocular arasında gerginlik yaşandı. Rennes'de ise göstericilerin ateşe verdiği barikatlar nedeniyle bazı yollarda ulaşım aksadı.
İçişleri Bakanlığı, gösteriler sırasında ülke genelinde 272 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Protestolara katılanların toplam sayısına ilişkin nihai bilanço ise henüz netleşmedi.
Macron'dan sakinlik çağrısı, hükümetten şiddet uyarısı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, gösteriler öncesinde yaptığı açıklamada protesto hakkına saygı duyulması gerektiğini belirterek, "Gösteri hakkına tamamen saygı duyuluyor ancak bu hak, kişilere ve mallara saygıyı da beraberinde getirmeli" açıklamasını yaptı.
İçişleri Bakanlığı ise kamu binalarına, iş yerlerine ve güvenlik güçlerine yönelik saldırıları kınadı. Bakanlık, bazı kentlerde yaşanan şiddet olaylarından aşırı sol grupları sorumlu tuttu.
Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu da haftalardır devam eden protestolarda şiddetin arttığı uyarısında bulunarak, önceki eylemlerde 900'den fazla polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı.
Nunez’den ses bombası açıklaması
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, bugünkü gösterilerinde çok ağır şiddet olayları yaşanması halinde güvenlik güçlerinin ses bombalarını kullanabileceğini açıkladı. Nunez, "Bir yürüyüşün çevresinde veya başka bir yerde son derece ağır kent şiddeti yaşanırsa elbette bu tür silahlar kullanılabilir" dedi. Bakan, söz konusu silahların yalnızca gerekli durumlarda ve ölçülü şekilde kullanıldığını savundu.
Açıklama, 5 Ekim'de Lens kentinde 15 yaşındaki bir öğrencinin elinden ağır yaralanmasının ardından EF-SON tipi ses bombasının kullanımının lise protestoları kapsamında geçici olarak askıya alınması nedeniyle tartışmalara yol açtı. Nunez, yasağın yalnızca lise hareketiyle sınırlı olduğunu belirtti.
Polis müdahalelerine yönelik şikayetler de artarken, Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından öğrenci protestolarının başlangıcından bu yana 36 soruşturma açıldığı bildirildi. Bunlardan 4'ünün uzuv kaybına yol açan veya benzeri ağır yaralanmalarla, 6'sının ise ciddi yaralanma iddialarıyla ilgili olduğu açıklandı.
Sarı Yelekliler ve öğrencilerin talepleri birleşti
Genel İş Konfederasyonu (CGT), Solidaires ve Çiftçi Konfederasyonu gibi sendikalar da gösterilere destek verdi. CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, hayat pahalılığına karşı mücadele çağrısında bulunarak ekonomik yükün çalışanlar yerine büyük şirketler ve yüksek gelir grupları tarafından üstlenilmesi gerektiğini savundu.
